ThanMat.comThân Mật
Hôn nhân qua từng chặng

Về hưu ở nhà cả ngày với nhau: chia không gian, giờ giấc và việc mới

Về hưu, vợ chồng ở nhà cả ngày dễ va nhau vì không gian, giờ giấc và việc nhà. Cách chia chỗ riêng, sắp nhịp sống mới, tìm việc có ý nghĩa để ở cạnh nhau mà vẫn dễ thở.

An elderly Vietnamese couple in a small courtyard garden, the wife watering potted plants and the husband repairing a wooden stool nearby, morning light, seen from the side at distance

Khi một hoặc cả hai vợ chồng về hưu, việc ở nhà cả ngày với nhau thường cần học lại từ đầu: hai người quen sống mỗi người một nhịp suốt mấy chục năm, nay chung không gian từ sáng tới tối. Để dễ thở, nên chia rõ chỗ riêng và giờ riêng của mỗi người, sắp lại việc nhà cho công bằng, tìm cho mỗi người một việc có ý nghĩa, và giữ vài hoạt động chung đều đặn. Ở cạnh nhau nhiều hơn không tự làm hai người gần hơn, nhưng sắp xếp đúng thì đây có thể là chặng êm nhất.

Nhiều người mong ngày về hưu để nghỉ ngơi, nhưng vài tháng sau lại thấy bức bối: người này thấy người kia "lúc nào cũng ở trong bếp của mình", người kia thấy mình thừa thãi, không biết làm gì. Bài này đi qua vì sao chặng về hưu dễ va chạm, cách chia không gian, giờ giấc, việc nhà, tìm việc mới, câu nên tránh và khi nào cần người giúp.

Vì sao về hưu lại dễ va chạm

Suốt mấy chục năm, mỗi ngày hai vợ chồng chỉ thật sự ở cạnh nhau vài giờ buổi tối và cuối tuần. Mỗi người có một thế giới riêng ở nơi làm việc, có đồng nghiệp, có việc để bận tâm. Về hưu, thế giới ấy đột ngột mất đi, và cả hai cùng có mặt ở nhà gần như suốt ngày. Những thói quen nhỏ trước kia không để ý, như cách người kia xếp bát, bật tivi, đi lại, giờ hiện ra liên tục.

Với người về hưu trước, mất công việc có thể là mất một phần mình là ai. Người từng quen ra quyết định, có người nghe, nay ở nhà dễ thấy hụt hẫng, đôi khi chuyển sang "quản lý" việc nhà, góp ý cách nấu, cách dọn của người kia. Với người đã quen lo việc nhà từ lâu, chuyện này dễ cảm thấy như bị xâm phạm lãnh thổ của mình.

Nếu người kia vẫn còn đi làm, sự lệch nhịp càng rõ: một người ở nhà mong được trò chuyện, một người đi làm về mệt chỉ muốn yên. Thêm vào đó là sức khoẻ tuổi này bắt đầu đi xuống, thu nhập đổi, con cháu có khi gửi tới nhờ trông. Tất cả dồn vào một ngôi nhà mà trước đây vốn chỉ là chỗ nghỉ.

Chia không gian: mỗi người cần một góc của mình

Một góc riêng. Không cần cả một căn phòng. Có thể là một chiếc bàn nhỏ ở góc phòng khách, một ghế ngoài hiên, một góc ban công trồng cây. Điều quan trọng là cả hai biết đó là chỗ của người kia, khi người kia ở đó thì không làm phiền.

Lãnh thổ quen thuộc. Người đã quen nấu bếp lâu năm thường có cách xếp đặt riêng. Người mới vào bếp nên hỏi trước, làm theo cách của người kia, hoặc cùng bàn lại cách xếp, không tự ý đổi.

Âm thanh và màn hình. Một người thích bật tivi cả ngày, một người cần yên. Thống nhất giờ bật, mức âm lượng, hoặc dùng tai nghe, tránh việc ngày nào cũng cãi chỉ vì tiếng ồn.

Thời gian ra khỏi nhà. Mỗi người nên có lúc ra ngoài một mình: đi tập thể dục, gặp bạn, đi chợ, sinh hoạt câu lạc bộ. Vài giờ xa nhau mỗi ngày giúp lúc gặp lại có chuyện để kể.

Không gian cho khách và con cháu. Nếu con cháu hay đến, bàn với nhau trước: trông cháu những ngày nào, bao lâu. Không để một người gánh hết rồi kiệt sức.

Sắp lại nhịp sống và việc nhà khi cả hai ở nhà

Những năm đi làm, việc nhà thường chia theo ai có thời gian. Về hưu, mọi thứ cần sắp lại. Các bước dưới đây giúp hai người làm việc đó mà không thành tranh cãi.

  1. Ngồi lại nói về một ngày bình thường mình mong muốn. "Em muốn sáng đi tập, trưa ngủ một chút, chiều có thời gian làm vườn. Còn anh, một ngày anh muốn thế nào?"
  2. Chia lại việc nhà cho công bằng. Nếu trước đây một người gánh gần hết, nay người về hưu nên nhận thêm phần, và nhận trọn việc chứ không chỉ "phụ". Ví dụ nhận hẳn việc đi chợ và nấu bữa trưa.
  3. Tôn trọng cách làm của người kia. Người mới nhận việc làm theo cách của mình, người kia không sửa từng chút. Người mới nhận cũng không chê cách làm cũ đã tồn tại mấy chục năm.
  4. Có vài giờ cố định cho riêng mỗi người. Ví dụ buổi sáng mỗi người tự lo việc của mình, chiều mới làm việc chung.
  5. Có một hoạt động chung đều đặn. Đi bộ chiều, uống trà sau bữa tối, đi chợ cùng nhau cuối tuần. Một hoạt động chung có nhịp giúp hai người có lúc để ý tới nhau.
  6. Xem lại sau một tháng. "Một tháng rồi, anh thấy chỗ nào còn khó chịu không?" Sửa dần, không cần đúng ngay lần đầu.

Nhịp sống tốt nhất là nhịp hai người cùng dựng, không phải nhịp của một người áp cho người kia.

Tìm việc mới có ý nghĩa cho mỗi người

Nhiều xung đột ở tuổi về hưu thật ra đến từ cảm giác thừa thãi. Người không có việc để làm sẽ dễ bám vào người kia, góp ý mọi thứ, hoặc buồn bã ngồi một chỗ. Vì vậy, việc mỗi người tìm cho mình một điều có ý nghĩa không chỉ tốt cho người đó mà còn tốt cho hôn nhân.

Việc ấy có thể rất giản dị: trồng rau, nuôi chim, học vẽ, học đàn, tham gia hội người cao tuổi ở phường, đi làm tình nguyện, dạy cháu học, viết lại chuyện đời mình. Có người dùng kinh nghiệm cũ để giúp người trẻ trong nghề. Điều quan trọng là việc đó cho mình cảm giác vẫn còn có ích và vẫn đang học.

Hai vợ chồng nên ủng hộ việc riêng của nhau, hỏi han, khen ngợi, đôi khi tham gia cùng. "Hôm nay lớp vẽ của em học gì? Cho anh xem với." Một người có niềm vui riêng sẽ đem năng lượng tốt về nhà, và câu chuyện giữa hai người có thêm nhiều điều mới.

Câu nên tránh khi hai người ở nhà cả ngày

Ở gần nhau nhiều, những câu nói nhỏ lặp lại mỗi ngày có sức nặng hơn ta nghĩ.

  • "Cả đời không nấu được bữa nào, giờ vào bếp làm gì cho bừa." — người mới muốn góp phần sẽ rút lui ngay.
  • "Cứ để đấy, ông/bà làm chẳng ra gì." — làm người kia thấy mình vô dụng đúng lúc họ đang lo mình thừa thãi.
  • "Ở nhà suốt ngày mà cũng không làm được việc gì." — chạm vào nỗi lo lớn nhất của người vừa mất công việc.
  • "Đi đâu mà đi suốt thế." — khiến người cần thời gian ra ngoài thấy bị giữ, bị kiểm soát.
  • Góp ý từng chút trong lúc người kia đang làm — nếu có điều cần nói, đợi làm xong, nói một lần, nhẹ nhàng.

Ở tuổi này, lời cảm ơn càng quan trọng: "Bữa trưa nay ông nấu ngon, cảm ơn ông." Một câu như vậy mỗi ngày làm ngôi nhà dễ chịu hơn rất nhiều.

Khi chỉ một người thấy bức bối

Có nhà, người về hưu thấy mọi thứ ổn, còn người kia thấy ngột ngạt mà không dám nói vì sợ làm người vừa nghỉ việc buồn. Có nhà ngược lại, người về hưu thấy mình bị coi như khách trong chính nhà mình. Dù ở phía nào, im lặng chịu đựng lâu ngày đều làm nỗi bực tích lại và đến một hôm vỡ ra vì một chuyện rất nhỏ.

Người thấy bức bối nên nói sớm, nói về nhu cầu của mình chứ không nói về lỗi của người kia: "Em quen buổi sáng có hai tiếng ở một mình để làm việc nhà theo nhịp của em. Mình thử sáng anh đi tập với các bác ngoài công viên, trưa về hai đứa cùng ăn nhé." Câu như vậy vừa nói rõ điều mình cần, vừa đưa ra một cách làm cụ thể.

Người được góp ý nên cố nghe đó là lời đề nghị sắp xếp, không phải lời chê mình vô dụng. Có thể hỏi lại: "Vậy buổi chiều em muốn mình làm gì cùng nhau?" Khi một bên chủ động đề nghị, một bên chịu nghe, hai người thường tìm ra nhịp hợp sau vài tuần thử. Nếu đã nói nhiều lần mà không thay đổi được gì, có thể nhờ con cái hoặc người thân tin cậy ngồi cùng để giúp hai người nghe nhau, với điều kiện người ấy không bênh ai.

Khi nào nên tìm người giúp

Nếu sau khi về hưu, một người buồn bã kéo dài, ít nói hẳn, ngủ nhiều hoặc mất ngủ, không còn muốn làm gì, nên đưa người ấy đi khám bác sĩ. Ở tuổi này, những thay đổi về tâm trạng, trí nhớ hay sức khoẻ cần được bác sĩ xem xét, không nên coi là "già thì thế".

Nếu hai vợ chồng cãi nhau gần như mỗi ngày, hoặc sống trong cùng nhà mà không nói với nhau, có thể nhờ một chuyên gia tư vấn gia đình, hoặc nhờ con cái, người thân tin cậy giúp hai người ngồi lại. Người giúp cần đứng giữa, không bênh ai.

Nếu có la mắng, xúc phạm, đe doạ, giữ hết tiền không cho người kia tiêu, hay xô đẩy, đó là bạo lực gia đình, ở tuổi nào cũng vậy. Người bị đối xử như vậy nên tìm tới con cái, người thân, chính quyền xã hoặc phường, hội người cao tuổi, hội phụ nữ, và gọi 113 khi nguy hiểm.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng về hưu hay cãi nhau có bình thường không?

Khá phổ biến, nhất là những tháng đầu, vì hai người đột nhiên ở cạnh nhau cả ngày sau mấy chục năm mỗi người một nhịp. Chia không gian, giờ giấc và việc nhà cho rõ thường giúp giảm va chạm nhiều.

Chồng về hưu cứ góp ý việc bếp của vợ thì làm sao?

Nói rõ nhưng nhẹ nhàng rằng bếp là chỗ mình đã quen làm, mời người kia nhận trọn một việc khác hoặc một bữa riêng để tự làm theo cách của họ. Cũng nên giúp người kia tìm việc riêng để bớt cảm giác thừa thãi.

Một người về hưu, một người còn đi làm thì sắp xếp thế nào?

Người ở nhà nên nhận thêm phần việc nhà và có hoạt động riêng trong ngày, không chờ người kia về mới có việc. Buổi tối nên để người đi làm có chút thời gian nghỉ trước khi trò chuyện.

Có cần mỗi người một phòng riêng khi về hưu không?

Không nhất thiết, nhưng mỗi người nên có một góc riêng, có thể chỉ là chiếc bàn hay chiếc ghế ở ban công. Góc riêng giúp mỗi người có chỗ để làm việc của mình và nghỉ ngơi mà không bị làm phiền.

Về hưu thấy mình thừa thãi thì phải làm sao?

Tìm một việc có ý nghĩa với mình, như trồng cây, học thứ mới, tham gia hội ở phường, làm tình nguyện, dạy cháu. Nếu cảm giác buồn chán kéo dài kèm mất ngủ, chán ăn, nên đi khám bác sĩ.

Trông cháu giúp con có làm vợ chồng già căng thẳng không?

Có thể, nếu một người gánh hết hoặc trông quá sức. Hai ông bà nên bàn trước với nhau và với con về số ngày, số giờ trông, chia việc giữa hai người, và giữ lại thời gian nghỉ cho mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138