ThanMat.comThân Mật
Tiền bạc trong hôn nhân

Vợ kiếm nhiều tiền hơn chồng: quyền quyết định chi tiêu và lòng tự trọng

Vợ thu nhập cao hơn không làm hôn nhân yếu đi, cách hai người nói về nó mới quyết định. Quyền quyết không theo tỉ lệ tiền, câu nên nói, câu nên tránh.

A Vietnamese wife in office clothes just home in the evening, her husband cooking at the stove in a modern small kitchen, seen in profile from the doorway, warm yellow light

Vợ kiếm nhiều tiền hơn chồng không làm hôn nhân yếu đi; điều làm nó căng là khi hai người, hoặc người xung quanh, gắn quyền quyết định và giá trị con người với số tiền mỗi người mang về. Nhà êm thường là nhà mà các khoản lớn được cùng bàn dù ai kiếm nhiều hơn, mỗi người được ghi nhận vì phần đóng góp của mình, kể cả phần không ra tiền, và không ai dùng thu nhập làm lý lẽ khi cãi.

Bài viết đi theo chiều vợ kiếm nhiều hơn vì đó là điều người ta hay gõ tìm và hay bị bàn tán, nhưng phần lớn nguyên tắc dùng được cho mọi cặp có chênh lệch thu nhập lớn, ở chiều nào cũng vậy. Tình huống là giả định.

Chuyện không hiếm nhưng vẫn khó nói

Ngày càng nhiều nhà có người vợ thu nhập cao hơn, vì nghề nghiệp, vì đúng lúc gặp cơ hội, hay đơn giản vì người chồng đang đổi việc. Về mặt tiền bạc, đó là điều tốt cho cả nhà. Nhưng ở nhiều nơi vẫn còn định kiến rằng người chồng phải là người mang về nhiều nhất, và định kiến đó len vào nhà qua những câu bông đùa của họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp: "giờ vợ nuôi rồi nhé", "ở nhà ai làm chủ". Anh Bình nghe mãi những câu ấy, dù vợ chưa từng nói gì, vẫn bắt đầu thấy mình như người ăn nhờ.

Điều khó là cả hai người đều ngại mở lời. Người vợ sợ nói về tiền thì như khoe, như kể công. Người chồng sợ nói ra cảm giác của mình thì bị cho là nhỏ nhen. Thế là chuyện được để yên, cho tới khi nó bung ra ở một chỗ không liên quan: một trận cãi về chuyện mua quà cho mẹ vợ, một câu đá xéo về giờ về nhà muộn. Nhận ra rằng chênh lệch thu nhập là một chủ đề cần được nói thẳng, không phải điều đáng xấu hổ phải giấu đi, là bước đầu để nó thôi âm ỉ.

Hai phía thường cảm thấy gì

Khi chênh lệch thu nhập gây căng thẳng, hiếm khi chỉ một người khó chịu. Đặt cảm giác của hai phía cạnh nhau giúp mỗi người thấy người kia cũng đang khó.

Người kiếm nhiều hơn có thể thấyNgười kiếm ít hơn có thể thấy
Áp lực phải giữ thu nhập, không dám nghỉ, không dám đổi việcMất giá trị, như thể đóng góp của mình không đáng kể
Ngại quyết khoản lớn vì sợ bị cho là lấn átNgại góp ý chuyện chi tiêu vì sợ bị nói "tiền ai mà quyết"
Mệt vì làm nhiều nhưng vẫn phải gánh việc nhà như cũTự ái khi người ngoài bông đùa, rồi trút vào nhà
Bị nói là "lo kiếm tiền, bỏ bê gia đình"Thấy bị so sánh với chồng nhà người ta, vợ nhà người ta, kể cả khi không ai nói ra
Buồn khi người kia lạnh nhạt mà không hiểu vì saoMuốn cố gắng hơn mà không biết bắt đầu từ đâu

Nếu đọc bảng này cùng nhau, thử mỗi người đánh dấu những dòng đúng với mình. Phần lớn các cặp thấy mình có ba bốn dòng ở cột của mình, và bất ngờ khi thấy người kia cũng đánh dấu nhiều như vậy.

Quyền quyết không đi theo tỉ lệ thu nhập

Nếu quyền quyết chi tiêu chia theo ai kiếm nhiều hơn, hôn nhân dần biến thành quan hệ cổ đông: ai góp vốn nhiều thì có tiếng nói lớn. Cách nghĩ này nghe hợp lý ở công ty nhưng làm tổn thương trong một gia đình, vì nó bỏ qua toàn bộ phần đóng góp không ra tiền: đưa đón con, chăm bố mẹ ốm, lo giỗ chạp, giữ nhịp sinh hoạt cho cả nhà, chịu nhận công việc lương thấp hơn nhưng giờ giấc linh hoạt để nhà có người ở bên con.

Một nguyên tắc mà nhiều nhà thấy công bằng là: khoản chung thì cùng quyết, bất kể ai kiếm nhiều; khoản tự do cá nhân thì mỗi người tự quyết, và khoản tự do này có thể chia ngang hoặc theo tỉ lệ, miễn hai người cùng thấy ổn. Còn phần đóng góp vào chi tiêu chung, có nhà góp theo tỉ lệ thu nhập, có nhà gộp hết, có nhà chia theo khoản; cách nào cũng được nếu cả hai cùng chọn và xem lại khi hoàn cảnh đổi. Điều quan trọng không phải công thức, mà là không ai phải nghe câu "tiền ai làm ra thì người đó quyết" trong nhà mình. Khi hoàn cảnh đổi, ví dụ người kiếm nhiều hơn nghỉ sinh, đổi nghề hay ốm, nguyên tắc cùng quyết vẫn giữ nguyên; nhờ vậy không ai phải lo rằng tiếng nói của mình trong nhà sẽ lên xuống theo bảng lương. Đây cũng là cách bảo vệ chính người đang kiếm nhiều: một ngày nào đó họ có thể là người kiếm ít hơn.

Nói chuyện về chênh lệch thu nhập

Không cần đợi tới khi có chuyện mới nói. Một cuộc nói chuyện bình thản, chủ động sẽ làm nhẹ đi rất nhiều căng thẳng tích tụ. Thứ tự dưới đây là một gợi ý.

  1. Người kiếm nhiều hơn mở lời trước, vì như vậy người kia không phải tự nói ra điều khó. Ví dụ: "Dạo này em lo một chuyện: em sợ việc em kiếm nhiều hơn làm anh thấy không thoải mái. Anh nói thật với em nhé."
  2. Người kia nói thật cảm giác của mình, kể cả cảm giác không dễ chịu: "Đôi khi anh thấy hơi chạnh lòng, nhất là khi họ hàng đùa. Không phải tại em."
  3. Cả hai nói về phần đóng góp của người kia mà mình trân trọng, cụ thể, không chung chung: "Nhờ anh đón con mỗi chiều mà em mới yên tâm làm được."
  4. Thống nhất cách quyết những khoản lớn và khoản tự do cho mỗi người.
  5. Thống nhất cách trả lời người ngoài khi bị bông đùa, để không ai phải đứng một mình.

Bước ba nghe đơn giản nhưng thường là phần khiến người ta xúc động nhất, vì nhiều năm không ai nói thành lời. Ghi nhận cụ thể có sức nặng hơn hàng chục câu "em biết anh vất vả".

Câu nên tránh, ở cả hai phía

Trong lúc giận, những câu sau dễ bật ra và để lại vết lâu. Chúng đều có chung điểm: dùng tiền để đo giá trị con người.

  • "Em nuôi cả nhà này đấy": dù có đúng về số tiền, câu này xoá phần đóng góp khác của người kia và chạm vào tự trọng sâu nhất.
  • "Giàu thì giỏi rồi, em quyết đi": biến cuộc bàn bạc thành cuộc dỗi, bỏ người kia một mình với quyết định.
  • "Làm ra tiền mà không biết về nhà": lấy giờ làm việc để trách, trong khi giờ làm đó nuôi cả nhà.
  • "Chồng người ta..." hay "Vợ người ta...": so sánh với người ngoài không bao giờ làm ai cố gắng hơn, chỉ làm họ thấy nhỏ đi.
  • "Anh không cần tiền của em": từ chối phần đóng góp để giữ thể diện, rồi tự chịu thiệt một mình.

Nếu lỡ nói, hãy xin lỗi riêng câu đó, cụ thể, sớm nhất có thể: "Câu hôm qua em nói về chuyện nuôi cả nhà là sai, em xin lỗi, đó không phải điều em nghĩ về anh." Một lời xin lỗi đúng câu, đúng chỗ đáng giá hơn cả buổi giải thích dài.

Trước mặt người ngoài: giữ thể diện cho nhau

Nhiều căng thẳng không bắt đầu trong nhà mà ở bàn ăn họ hàng, đám cưới bạn bè, những nơi người ta hỏi "ai làm chủ". Hai vợ chồng nên thống nhất trước cách phản ứng. Người kiếm nhiều hơn tránh nhắc tới thu nhập của mình trước mặt người khác, kể cả khi được hỏi, và chủ động nhắc tới đóng góp của người kia: "Nhà em có anh ấy lo hết mọi việc trong nhà, không có anh ấy em không đi làm được." Người kiếm ít hơn thì có thể trả lời bông đùa bằng một câu nhẹ nhàng, không tự hạ mình, không gắt.

Khi chính bố mẹ hai bên là người nói, người con nên là người đáp lại bố mẹ mình. Mẹ chồng chê con trai "để vợ nuôi" thì người chồng nói với mẹ; mẹ vợ khuyên con gái "đừng đưa tiền cho nó" thì người vợ nói với mẹ. Một câu đủ: "Vợ chồng con bàn với nhau rồi mẹ ạ, con thấy ổn." Không mang lời bố mẹ về nhà kể lại như một lời trách, vì nó chỉ làm người kia thấy cả nhà bên kia đang nhìn mình.

Khi tự trọng thành vấn đề lớn hơn

Có lúc cảm giác chạnh lòng chuyển thành những thay đổi đáng lo: người kia uống rượu nhiều hơn, về nhà muộn, lạnh nhạt kéo dài, cáu gắt với con, hay ngược lại, cố tình làm những khoản chi lớn để chứng tỏ mình. Cũng có khi người kiếm nhiều hơn dùng tiền để kiểm soát: không cho người kia biết gì, quyết hết, chê bai thường xuyên. Cả hai chiều đều không còn là chuyện tự ái thông thường.

Lúc này nên tìm chuyên gia tư vấn hôn nhân gia đình để hai người cùng nói chuyện có người dẫn dắt. Nếu người kia có dấu hiệu buồn chán kéo dài, mất ngủ, mất hứng thú với mọi việc, hãy khuyến khích họ gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, không tự chẩn đoán. Còn khi có chửi bới, đe doạ, đánh đập hay bị kiểm soát tiền bạc, đó là bạo lực gia đình: an toàn trước, tìm người thân, chính quyền xã phường, hội phụ nữ, gọi 113 khi bị đe doạ. Câu hỏi về tài sản do mỗi người tạo ra trong hôn nhân, nếu có lúc cần, thì tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Câu hỏi thường gặp

Vợ kiếm nhiều tiền hơn chồng có ảnh hưởng hôn nhân không?

Bản thân chênh lệch thu nhập không làm hôn nhân yếu đi. Điều gây căng là khi quyền quyết và giá trị con người bị gắn với số tiền, hoặc khi người ngoài bông đùa mà hai người không nói với nhau. Nói thẳng và ghi nhận nhau giúp chuyện này nhẹ đi nhiều.

Ai kiếm nhiều tiền hơn thì có quyền quyết nhiều hơn không?

Không nên như vậy. Khoản chung nên cùng quyết bất kể ai kiếm nhiều, khoản tự do cá nhân thì mỗi người tự quyết. Đóng góp không ra tiền như chăm con, lo việc nhà cũng là đóng góp thật cho gia đình.

Chồng tự ái vì vợ giàu hơn thì vợ nên làm gì?

Chủ động mở lời một cách bình thản, hỏi chồng cảm thấy thế nào, nói cụ thể những gì mình trân trọng ở anh. Trước mặt người ngoài thì tránh nhắc thu nhập và nhắc đóng góp của chồng. Nếu tự ái chuyển thành rượu chè, lạnh nhạt kéo dài thì nên tìm chuyên gia tư vấn.

Vợ chồng chênh lệch thu nhập nên chia chi tiêu thế nào?

Có nhà góp theo tỉ lệ thu nhập, có nhà gộp chung, có nhà chia theo khoản. Cách nào cũng được nếu cả hai cùng chọn, mỗi người có khoản tự do, và xem lại khi hoàn cảnh thay đổi. Điều cần tránh là dùng thu nhập làm lý lẽ khi bất đồng.

Bố mẹ chồng chê con trai kiếm ít hơn vợ thì sao?

Người chồng là người nên đáp lại bố mẹ mình, nhẹ nhàng mà rõ rằng vợ chồng đã bàn với nhau và thấy ổn. Người vợ không nên tự đứng ra tranh luận, và chồng không nên mang lời bố mẹ về nhà kể lại như một lời trách.

Khi nào chênh lệch thu nhập cần người tư vấn?

Khi một người buồn chán, cáu gắt hay uống rượu nhiều kéo dài, khi mọi cuộc nói chuyện tiền đều thành cãi, hoặc khi một người dùng tiền để kiểm soát người kia. Chuyên gia tư vấn hôn nhân gia đình giúp hai người nghe nhau; có bạo lực thì an toàn là trước hết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138