ThanMat.comThân Mật
Khi cần người ngoài giúp

Có nên ly hôn: những câu hỏi nên tự trả lời trước khi quyết định

Không ai trả lời thay được câu có nên ly hôn. Các câu hỏi về an toàn, về chính mình, về hai người và cuộc sống sau đó giúp quyết định khi đã bình tĩnh.

A Vietnamese man sits alone on a riverside bench at dusk, seen from behind, elbows on knees, a bicycle leaning nearby, quiet water and distant bridge lights

Không có ai, kể cả chuyên gia, trả lời thay được câu hỏi có nên ly hôn. Điều làm được là tự trả lời thật lòng một loạt câu hỏi: mình có an toàn không, mình muốn rời đi hay chỉ muốn nỗi đau dừng lại, hai người đã thử sửa thật chưa, và mình đã hình dung đủ về cuộc sống sau đó chưa. Quyết định đưa ra khi đã bình tĩnh, sau khi trả lời được những câu ấy, thường ít khiến người ta hối tiếc hơn quyết định trong một đêm cãi nhau.

Bài này không khuyên ở lại cũng không khuyên ra đi. Nó gom những câu hỏi mà người làm tư vấn hôn nhân hay đặt cho những người đang đứng trước ngã rẽ, kèm những thời điểm không nên quyết, và bước tiếp theo nếu đã nghiêng về một hướng. Câu hỏi áp dụng cho cả vợ lẫn chồng.

Trước hết: có an toàn không

Nếu trong nhà có bạo lực, câu hỏi đầu tiên không phải là "có nên ly hôn", mà là "làm sao để mình và con an toàn ngay bây giờ". Bị đánh, bị đe doạ, bị giữ tiền, bị cấm gặp người thân là những dấu hiệu cần tìm giúp ngay: người thân tin cậy, chính quyền xã hoặc phường, hội phụ nữ, và gọi 113 khi bị đe doạ. Quyết định về hôn nhân đến sau, khi mình đã ở chỗ an toàn và có người đồng hành.

Trong hoàn cảnh bạo lực, những lời khuyên kiểu "nghĩ cho kỹ, đừng vội phá nhà" có thể khiến người bị hại ở lại trong nguy hiểm lâu hơn. Ở đây, cân nhắc kỹ có nghĩa là lên kế hoạch an toàn kỹ, chứ không phải chịu đựng thêm để chắc chắn.

Những câu hỏi ở các phần dưới dành cho những cuộc hôn nhân không có bạo lực nhưng đã mỏi mệt: cãi nhau triền miên, xa cách, mất lòng tin, hoặc đơn giản là thấy không còn gì chung. Đó là những cuộc hôn nhân mà người trong cuộc thường giằng co rất lâu, vì không có một sự việc rõ ràng nào buộc phải quyết.

Những câu hỏi về chính mình

Bắt đầu từ mình, vì đó là phần duy nhất mình biết chắc. Nên viết câu trả lời ra giấy, vào những ngày bình thường chứ không phải ngày vừa cãi nhau.

  • Mình muốn rời khỏi cuộc hôn nhân này, hay mình muốn nỗi mệt mỏi hiện tại dừng lại? Hai điều này nghe giống nhau nhưng dẫn tới những lựa chọn rất khác.
  • Nếu ngày mai người kia thay đổi đúng điều mình mong nhất, mình có muốn ở lại không? Nếu câu trả lời vẫn là không, vấn đề có lẽ sâu hơn chuyện đó.
  • Mình đã nói rõ với người kia rằng mình đang nghĩ tới chuyện chia tay chưa, hay mới chỉ buột miệng trong lúc giận?
  • Phần nào trong những trục trặc là của mình? Nếu mình mang nguyên cách phản ứng hiện tại sang một mối quan hệ khác, chuyện có lặp lại không?
  • Mình đang quyết vì mình, hay vì áp lực của ai đó: bố mẹ, bạn bè, một người thứ ba?
  • Một năm nữa nhìn lại, quyết định nào mình sẽ thấy là đã cố hết sức?

Không cần trả lời hết trong một ngày. Có người viết đi viết lại nhiều tuần mới thấy rõ. Nếu những câu hỏi khơi ra quá nhiều cảm xúc, đó là lúc nên có một người tư vấn ngồi cùng.

Những câu hỏi về hai người

Còn tôn trọng nhau không? Hai người có thể giận, có thể xa cách, nhưng nếu vẫn còn tôn trọng nhau thì vẫn còn chỗ để bắt đầu lại. Khi mỗi câu nói đều mang giọng khinh miệt, chế giễu, việc hàn gắn khó hơn rất nhiều.

Đã thử sửa thật chưa? Thử thật nghĩa là có thời gian, có cách làm cụ thể, có người giúp như tư vấn hôn nhân, chứ không phải vài lần hứa rồi thôi. Nhiều người nhìn lại thấy hai người chưa từng thật sự thử cùng lúc.

Người kia có muốn sửa không? Hôn nhân cần cả hai. Nếu người kia đã nói rõ, bằng lời và bằng hành động trong thời gian dài, rằng họ không muốn thay đổi gì, thì một mình mình cố mãi cũng có giới hạn.

Có chuyện gì không thể vượt qua không? Mỗi người có những ranh giới riêng. Với người này là một lần phản bội, với người khác là việc người kia nhiều lần nói dối về nợ nần. Biết ranh giới của mình giúp quyết định rõ ràng hơn.

Còn điều gì tốt đẹp không? Nhớ lại những lúc gần đây hai người cười với nhau, giúp nhau. Nếu vẫn còn, dù ít, đó là nền để xây lại. Nếu đã rất lâu không còn, đó cũng là một câu trả lời.

Đã hình dung đủ về cuộc sống sau đó chưa

Ly hôn không chỉ là kết thúc một mối quan hệ, mà là bắt đầu một cuộc sống khác với nhiều thay đổi thực tế. Bảng dưới giúp tự kiểm xem mình đã nghĩ tới những gì.

Chuyện cần nghĩCâu hỏi nên tự đặt
Chỗ ởAi ở lại, ai dọn đi, mình sẽ sống ở đâu, con sẽ sống ở đâu
Thu nhậpMột mình mình có đủ lo cho cuộc sống và phần của con không, cần thay đổi gì trong công việc
Con cáiCon sẽ ở với ai, gặp người kia thế nào, hai người có cùng nuôi con trong tôn trọng được không
Tài sản, nợ chungMình đã biết rõ nhà mình có những tài sản và khoản nợ chung nào chưa
Gia đình hai bênBố mẹ, họ hàng sẽ phản ứng thế nào, mình có chỗ dựa không
Tinh thần của mìnhMình đã có ai để nói chuyện trong giai đoạn khó khăn, có cần gặp chuyên gia tâm lý không

Mục đích của bảng không phải để doạ mình ở lại, mà để mình đi vào quyết định với đôi mắt mở. Nhiều người sau khi nghĩ kỹ vẫn chọn ly hôn và sống tốt hơn. Nhiều người khác nhận ra mình cần thêm thời gian chuẩn bị. Cả hai đều là kết quả tốt của việc suy nghĩ kỹ.

Những lúc không nên quyết

Có những thời điểm cảm xúc quá mạnh khiến quyết định không phản ánh đúng điều mình muốn lâu dài. Trong những lúc này, nên tạm hoãn quyết định lớn.

  • Ngay sau một trận cãi to, khi lời nói còn nóng.
  • Vài ngày đầu sau khi phát hiện một chuyện lớn như người kia nói dối, có quan hệ khác, giấu nợ. Cú sốc cần thời gian để lắng.
  • Khi đang trải qua một biến cố khác: mất người thân, mất việc, con ốm nặng, vừa sinh con.
  • Khi mình đang buồn kéo dài, mất ngủ, không thiết làm gì. Lúc đó nên đi khám bác sĩ hoặc gặp chuyên gia tâm lý trước.
  • Khi đang bị ai đó thúc ép từng ngày, dù là thúc ở lại hay thúc ra đi.

Tạm hoãn không có nghĩa là chịu đựng vô thời hạn. Nó có nghĩa là cho mình vài tuần đến vài tháng để quyết định bằng cái đầu tỉnh, có thể kết hợp với ly thân thử có thoả thuận, hoặc đi tư vấn. Riêng khi có bạo lực, an toàn không chờ được, như phần đầu bài đã nói.

Tư vấn để phân định hướng đi

Có một kiểu tư vấn dành riêng cho những cặp mà một người muốn chia tay, người kia muốn giữ, hoặc cả hai đều đang lưỡng lự. Ở đây mục tiêu không phải là sửa hôn nhân ngay, mà là giúp hai người hiểu rõ chuyện gì đã xảy ra, phần của mỗi người, và quyết định hướng đi: tiếp tục như cũ, thử sửa nghiêm túc trong một thời gian có hạn, hay chia tay.

Kiểu tư vấn này thường ngắn, vài buổi, và người tư vấn nói chuyện riêng với từng người nhiều hơn. Người đang nghiêng về rời đi không bị ép ở lại, người muốn giữ không bị bảo phải buông. Điều cả hai nhận được là một quyết định có cân nhắc, chứ không phải một quyết định trong lúc giận hay một sự trì hoãn vô tận.

Khi liên hệ người tư vấn, cứ nói thẳng: "Vợ chồng em chưa biết có muốn tiếp tục không. Em cần người giúp tụi em nghĩ cho rõ trước khi quyết." Người làm nghề sẽ hiểu và chọn cách làm phù hợp.

Nếu đã nghiêng về ly hôn: bước tiếp theo

Khi suy nghĩ kỹ mà vẫn thấy chia tay là con đường đúng, việc tiếp theo là hiểu rõ những nguyên tắc pháp luật liên quan trước khi nói chuyện chi tiết với người kia: quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng, cách chia tài sản chung và nợ chung, sự khác nhau giữa thuận tình ly hôn và ly hôn theo yêu cầu một bên. Những quy định này nằm trong văn bản hiện hành và có thể thay đổi, nên hãy tra bản mới nhất hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn cho trường hợp của mình.

Song song, hãy chuẩn bị về tinh thần: có người để nói chuyện, có chỗ dựa, và nếu được, có một người tư vấn đồng hành trong giai đoạn chuyển tiếp. Cách hai người chia tay ảnh hưởng rất lớn tới con, nhiều khi còn hơn cả việc chia tay.

Nếu sau khi trả lời những câu hỏi trên mà mình nhận ra vẫn còn muốn thử, thì cũng là một quyết định. Hãy nói với người kia rõ ràng rằng mình đã đứng trước ngã rẽ và chọn ở lại để sửa, kèm những điều cụ thể mình cần thay đổi. Một lựa chọn được nói thành lời luôn có sức nặng hơn một sự chịu đựng im lặng.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết mình nên ly hôn hay cố thêm?

Không có phép thử chung. Hãy tự hỏi mình có an toàn không, hai người còn tôn trọng nhau không, đã thử sửa thật với người giúp chưa, người kia có muốn sửa không, và mình đã hình dung đủ cuộc sống sau đó chưa. Trả lời khi bình tĩnh, có thể cùng người tư vấn.

Có nên ly hôn vì con không còn nhỏ nữa?

Tuổi của con là một yếu tố, nhưng không nên là lý do duy nhất để ở lại hay ra đi. Con chịu ảnh hưởng nhiều từ cách bố mẹ đối xử với nhau, trước và sau quyết định. Điều quan trọng là bố mẹ cùng nuôi con trong tôn trọng, dù ở chung hay không.

Đang giận mà đòi ly hôn thì có sao không?

Lời nói trong lúc giận thường không phản ánh đúng điều mình muốn lâu dài, và nếu lặp lại nhiều lần sẽ làm người kia mất cảm giác an toàn trong hôn nhân. Nếu thật sự nghĩ tới ly hôn, hãy nói lúc bình tĩnh, nói rõ lý do và những gì mình đã cân nhắc.

Ai có thể giúp mình nghĩ cho rõ trước khi quyết định ly hôn?

Chuyên gia tư vấn hôn nhân gia đình, nhất là kiểu tư vấn giúp phân định hướng đi, giúp mình nghĩ rõ mà không ép ở hay đi. Với những câu hỏi pháp lý về con và tài sản, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Người kia không muốn ly hôn thì mình có ly hôn được không?

Về nguyên tắc pháp luật có cho phép một bên yêu cầu toà án giải quyết ly hôn, với những điều kiện và thủ tục nhất định. Chi tiết nằm trong văn bản hiện hành, nên tra bản mới nhất hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi tiến hành.

Đã quyết ở lại thì làm gì để không lặp lại như cũ?

Nói rõ với người kia rằng mình chọn ở lại để sửa, kèm những thay đổi cụ thể mình cần và mình sẽ làm. Hẹn lịch đi tư vấn, đặt thời điểm nhìn lại sau vài tháng. Ở lại có kế hoạch khác hẳn với ở lại để chịu đựng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138