ThanMat.comThân Mật
Cùng nhau vượt qua biến cố

Vợ chồng xa nhau vì công việc: giữ gắn bó khi mỗi người một nơi

Một người làm xa, một người ở nhà với con: khoảng cách dễ biến vợ chồng thành hai đời sống song song. Cách giữ nhịp liên lạc, chia việc từ xa và đón nhau trở về.

A woman standing at an apartment window at night holding a phone against her chest, a child asleep on the sofa behind her, warm lamp, seen from behind, quiet mood

Vợ chồng xa nhau vì công việc vẫn giữ được gắn bó nếu cả hai cùng làm ba việc: giữ một nhịp liên lạc đều đặn mà không thành kiểm tra, cho người ở xa một vai trò thật trong việc nhà, và chuẩn bị cho những lần trở về để đó là lúc gần nhau chứ không phải lúc dồn chuyện. Khoảng cách tự nó không làm hôn nhân nguội. Thứ làm nguội là hai người dần sống hai đời song song, mỗi người một nhịp, tới lúc gặp lại không còn biết nói gì với nhau.

Hoàn cảnh này rất phổ biến: người đi làm công trình ở tỉnh khác, người đi tàu biển, người đi làm theo hợp đồng ở nước ngoài, người làm ca ở khu công nghiệp xa nhà cả tuần mới về. Có khi chồng đi, có khi vợ đi. Bài này đi qua vì sao xa nhau dễ sinh hiểu lầm, cách giữ liên lạc, cách chia việc khi một người vắng, câu nên tránh, và dấu hiệu cần người ngoài giúp.

Vì sao xa nhau dễ thành hai đời sống song song

Người ở nhà gánh gần như toàn bộ việc hằng ngày: đưa đón con, con ốm nửa đêm, điện nước hỏng, họ hàng có việc. Họ dần học cách tự xoay xở, và cùng với đó là cảm giác "có cũng như không": chồng hay vợ có ở xa thì mọi việc vẫn phải tự làm. Lâu dần, người ở nhà bớt kể, vì kể thì người kia cũng không làm được gì, mà kể nhiều lại thành than vãn.

Người ở xa thì sống trong một môi trường khác: đồng nghiệp mới, giờ giấc khác, những mệt mỏi riêng không ai ở nhà nhìn thấy. Họ cũng bớt kể, vì sợ người nhà lo, hoặc vì nghĩ người ở nhà không hiểu công việc của mình. Có người còn thấy mình chỉ là "cái máy gửi tiền về", mỗi cuộc gọi đều là chuyện cần tiền cho việc này việc kia. Hai sự im lặng ấy cộng lại tạo ra một khoảng trống, và khoảng trống dễ được lấp bằng nghi ngờ: người ở xa đi đâu tối qua, người ở nhà sao dạo này ít gọi. Nghi ngờ không cần bằng chứng để lớn lên, nó chỉ cần thiếu thông tin.

Trước khi một người đi: những điều nên thống nhất

Nhiều cặp chỉ lo chuẩn bị hành lý, giấy tờ, chỗ ở cho người đi, mà quên chuẩn bị cho chính mối quan hệ. Một buổi tối ngồi với nhau trước ngày đi, nói rõ vài điều, có thể tránh được rất nhiều hiểu lầm về sau. Điều đầu tiên là lý do và thời hạn: vì sao người này đi, đi để đạt được gì, dự kiến bao lâu, tới mốc nào thì hai người ngồi lại xem có tiếp tục hay không. Một chuyến đi có mốc rõ ràng dễ chịu đựng hơn một chuyến đi "cứ làm rồi tính".

Điều thứ hai là kỳ vọng về liên lạc: gọi lúc nào, nếu không gọi được thì báo thế nào, những chuyện gì người ở nhà tự quyết, chuyện gì phải bàn. Điều thứ ba là tiền: khoản gửi về dùng cho việc gì, ai giữ, khi có việc đột xuất thì xử lý ra sao. Nói rõ từ đầu giúp tránh cảm giác một người chỉ là "người gửi tiền", người kia chỉ là "người tiêu tiền".

Cuối cùng là nói với nhau nỗi lo của mỗi người. Người đi có thể sợ bị quên, sợ con lạ mình. Người ở lại có thể sợ cô đơn, sợ không xoay xở nổi. "Em sợ nhất là tối con ốm mà không có ai," hay "Anh sợ về con không nhận ra anh." Nói ra được nỗi lo là hai người đã bắt đầu cùng nhau lo, thay vì mỗi người âm thầm sợ một kiểu.

Giữ nhịp liên lạc mà không thành kiểm tra

Một cuộc gọi cố định, ngắn mà đều. Thống nhất một khung giờ phù hợp với cả hai, ví dụ sau giờ cơm tối. Mười lăm phút đều đặn mỗi ngày tốt hơn một cuộc gọi hai tiếng mỗi tuần rồi im lặng.

Kể chuyện chứ không chỉ báo việc. Ngoài chuyện tiền, chuyện con, mỗi người kể một điều nhỏ của ngày mình: bữa trưa ăn gì, đồng nghiệp nói gì vui. "Hôm nay ở công trường mưa cả chiều, anh ngồi nghĩ tới em với con."

Cho con nói chuyện riêng với người ở xa. Con kể chuyện ở lớp, khoe bức tranh. Người ở xa vẫn là một phần đời sống của con, và người ở nhà cũng bớt phải làm "người truyền tin".

Nói trước khi thay đổi lịch. Hôm nào bận không gọi được, nhắn trước một dòng. Một cuộc gọi lỡ mà không lời giải thích dễ làm người kia nghĩ ngợi cả tối.

Không biến cuộc gọi thành buổi điểm danh. Tránh hỏi dồn "đang ở đâu, với ai, sao không nghe máy". Nếu đang lo, nói nỗi lo của mình thay vì tra hỏi: "Tối qua không liên lạc được, em hơi lo. Lần sau anh nhắn em một chữ nhé."

Chia việc nhà khi một người ở xa

Người ở xa không đón con được, không sửa vòi nước được, nhưng vẫn có thể gánh một phần thật. Điều quan trọng là phần ấy phải rõ ràng và được làm đều, không phải lời hứa chung chung.

  1. Cùng liệt kê những việc làm được từ xa: theo dõi việc học của con qua trao đổi với giáo viên, lo các khoản đóng tiền định kỳ, gọi thợ, đặt mua đồ dùng, liên lạc thăm hỏi ông bà hai bên.
  2. Người ở xa nhận hẳn vài việc trong số đó, làm từ đầu tới cuối, không chuyển lại cho người ở nhà. "Từ nay chuyện đóng tiền học với gọi thợ sửa đồ là của anh, em không phải nhớ nữa."
  3. Mỗi lần về, người ở xa nhận phần việc nặng của mấy ngày ấy để người ở nhà được nghỉ thật, chứ không chỉ về để nghỉ.
  4. Thống nhất cách quyết những việc phát sinh: chuyện nhỏ người ở nhà tự quyết rồi kể sau, chuyện lớn thì gọi bàn. Người ở xa không chê quyết định đã làm khi mình vắng mặt.
  5. Người ở nhà có thể tìm thêm chỗ dựa gần: người thân, hàng xóm tin cậy, nhóm phụ huynh cùng lớp. Đó không phải sự thay thế người bạn đời, mà là cách để không kiệt sức một mình.

Khi người ở xa có phần việc riêng, họ thấy mình vẫn là một phần của gia đình chứ không chỉ là nguồn tiền. Người ở nhà cũng bớt cảm giác "một mình gánh hết".

Những lần trở về: đón nhau thế nào cho khỏi hụt hẫng

Nhiều cặp kể lại một điều lạ: mong gặp nhau cả tháng, nhưng ngày đầu về lại hay cãi. Người ở nhà đã quen một nếp, người về lại muốn làm theo nếp của mình. Người ở nhà dồn hết chuyện cần bàn vào mấy ngày ấy, người về chỉ muốn nghỉ. Con cái có khi lạ bố hoặc mẹ, chạy theo người quen hơn, làm người vừa về tủi thân. Kỳ vọng quá lớn cộng với thời gian quá ngắn là công thức của hụt hẫng.

Một cách đỡ hơn là bàn trước lịch mấy ngày về: ngày đầu để nghỉ và làm quen lại, không bàn chuyện lớn; ngày giữa dành cho việc nhà và việc cần quyết; một buổi riêng cho hai vợ chồng; một buổi cho con. Người về cũng nên nhập vào nếp nhà như một người khách tôn trọng nếp của chủ trong một hai ngày đầu, rồi mới góp ý thay đổi. Một câu hỏi như "Mấy tháng nay em sắp xếp thế nào, anh làm theo cho quen đã" giúp người ở nhà thấy công sức của mình được nhìn nhận. Còn trước khi đi, nên có một buổi tối nói lời chia tay tử tế, không cãi nhau ở phút chót.

Những câu nên tránh khi đang xa nhau

Khoảng cách làm mỗi câu nói nặng hơn bình thường, vì không có cái ôm hay ánh mắt nào đi kèm để làm dịu. Vài câu dưới đây hay gây tổn thương cho cả hai phía.

  • "Anh ở ngoài đấy sướng, có biết em ở nhà khổ thế nào." Người ở xa cũng có mệt mỏi riêng. Nói nỗi mệt của mình mà không so: "Tuần này con ốm, em mệt lắm, em cần anh nghe em kể."
  • "Gọi về chỉ toàn hỏi tiền." Nếu thấy cuộc gọi chỉ còn chuyện tiền, chủ động thêm chuyện khác thay vì trách.
  • "Em tự lo được, anh khỏi cần." Câu nói ra vì tự ái này đẩy người ở xa ra khỏi gia đình.
  • "Sao tối qua không nghe máy, đi đâu?" Câu tra hỏi gieo cảm giác bị nghi ngờ. Nói nỗi lo thay vì hỏi tội.
  • "Thôi về đi, ở đấy làm gì nữa." Quyết định nghỉ việc hay về hẳn là chuyện lớn, cần bàn kỹ, không nên nói ra trong lúc giận.

Khi lỡ nói câu nặng qua điện thoại, gọi lại sớm để xin lỗi, đừng để qua đêm. Ở xa, một câu nặng để lâu dễ thành một bức tường.

Khi chỉ một người cố giữ và khi cần người ngoài

Có lúc một người gọi đều, kể chuyện, gửi lời hỏi han, còn người kia đáp cụt lủn hoặc không đáp. Người cố giữ dễ tủi thân và dừng lại. Trước khi dừng, nên nói rõ một lần, nhẹ nhàng: "Dạo này em thấy mình nói chuyện ít quá. Em không trách, em chỉ muốn biết anh có ổn không." Có khi người kia đang có chuyện riêng ở chỗ làm, đang kiệt sức hay buồn mà không biết nói thế nào.

Nếu sự im lặng kéo dài, kèm những thay đổi lớn trong cách cư xử, hoặc nếu nghi ngờ và ghen tuông bắt đầu chi phối mọi cuộc gọi, hai người nên cân nhắc nói chuyện với chuyên gia tư vấn hôn nhân – gia đình, nhiều nơi có thể tư vấn trực tuyến nên khoảng cách không phải trở ngại. Nếu người ở nhà có dấu hiệu buồn kéo dài, mất ngủ, kiệt sức vì gánh một mình, nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Và nếu khi về, một người dùng lời lẽ chửi bới, đe doạ, đánh đập hay kiểm soát tiền bạc của người kia, đó là bạo lực gia đình: an toàn trước, có thể báo công an qua số 113, chính quyền xã hoặc phường, hội phụ nữ.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng xa nhau bao lâu thì bắt đầu nguy hiểm cho hôn nhân?

Không có con số cố định. Có cặp xa nhau nhiều năm vẫn gắn bó, có cặp xa vài tháng đã lạnh. Điều quyết định là hai người còn kể chuyện với nhau, còn có vai trò trong đời nhau và còn tin nhau hay không.

Có nên gọi video cho nhau mỗi ngày không?

Nếu cả hai thấy thoải mái thì tốt, nhưng không cần ép. Điều quan trọng là nhịp đều và nội dung có chuyện của nhau, không chỉ việc. Một cuộc gọi ngắn đều đặn thường giữ được hơn những cuộc gọi dài thất thường.

Người ở nhà thấy mình gánh hết thì nên nói thế nào?

Nói cụ thể việc mình đang gánh và việc mình cần người kia nhận, thay vì trách chung. Ví dụ đề nghị người ở xa lo hẳn chuyện đóng tiền học hoặc liên lạc với ông bà. Việc rõ ràng dễ được nhận hơn lời than.

Ghen tuông khi xa nhau phải làm sao?

Nói thẳng nỗi lo của mình thay vì tra hỏi hay theo dõi. Thống nhất những điều giúp cả hai yên tâm, như báo trước khi bận. Nếu ghen tuông chi phối mọi cuộc gọi, nên nhờ chuyên gia tư vấn hôn nhân giúp hai người nói chuyện.

Con lạ bố hoặc mẹ khi người đó đi làm xa về thì sao?

Đó là phản ứng bình thường của trẻ. Người về nên kiên nhẫn, chơi với con theo nhịp của con, không ép ôm hay trách con. Người ở nhà có thể kể về người ở xa thường xuyên để con thấy gần gũi hơn.

Có nên một người nghỉ việc để cả nhà ở cùng nhau không?

Đây là quyết định lớn liên quan tới thu nhập, nghề nghiệp và mong muốn của cả hai. Nên bàn kỹ trong nhiều buổi, nhìn cả cái được và cái mất, không quyết trong lúc nhớ nhà hay lúc giận. Mỗi nhà một lời giải riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138