ThanMat.comThân Mật
Cùng nhau vượt qua biến cố

Mất người thân: khi mỗi người trong hai vợ chồng buồn theo một cách

Khi mất người thân, vợ chồng có thể buồn theo hai cách khác nhau và hiểu lầm nhau. Cách ở cạnh người đang buồn, chia việc sau tang lễ và giữ nhau qua ngày khó.

A husband and wife sitting side by side on a doorstep of an old countryside house at dusk, shoulders touching, an empty wooden chair beside them, seen from behind

Khi mất người thân, hai vợ chồng thường buồn theo hai cách khác nhau: người muốn nói, người muốn im; người khóc, người lao vào việc; người cần ở cạnh, người cần ở một mình. Giữ được nhau trong lúc này là chấp nhận cách buồn của người kia, ở cạnh theo cách họ cần chứ không theo cách mình nghĩ là đúng, và cùng chia những việc thực tế sau tang lễ. Nỗi buồn không có khuôn, và không ai buồn "đúng" hơn ai.

Có khi người mất là bố mẹ của một trong hai người, có khi là ông bà, anh chị em, người bạn thân, có khi là chính đứa con. Mỗi mất mát nặng nhẹ khác nhau, nhưng đều thử thách sự gần gũi của vợ chồng. Bài này đi qua vì sao vợ chồng dễ hiểu lầm nhau khi cùng có tang, cách ở cạnh nhau, việc thực tế cần chia, câu nên tránh, và lúc nào nên tìm thêm sự giúp đỡ.

Vì sao cùng buồn mà vẫn hiểu lầm nhau

Mỗi người lớn lên với một cách đối diện mất mát. Có người được dạy phải mạnh mẽ, lo hết việc, không khóc trước mặt người khác. Có người cần nói đi nói lại về người đã mất, xem ảnh, kể kỷ niệm. Khi hai cách ấy ở chung một nhà, người hay nói dễ thấy người kia lạnh lùng, "như không có chuyện gì", còn người im lặng lại thấy bị dồn ép phải buồn theo cách của người khác.

Mất mát còn làm người ta kiệt sức về thể chất. Những ngày tang lễ gần như không ngủ, phải tiếp khách, lo trăm việc, rồi ngay sau đó lại đi làm. Người đang buồn dễ cáu gắt vì chuyện nhỏ, quên những việc thường ngày, ít quan tâm tới bạn đời. Người bạn đời, nhất là khi người mất không phải người thân ruột của mình, có khi không hiểu hết độ nặng của nỗi buồn ấy, hoặc nghĩ rằng sau vài tuần mọi thứ đã nên trở lại bình thường. Khoảng lệch giữa hai nhịp ấy, nếu không nói ra, dễ thành trách móc: "Mẹ anh mất mà em cứ như người ngoài", hay "Đã mấy tháng rồi sao em vẫn thế".

Ở cạnh người đang buồn theo cách họ cần

Hỏi thay vì đoán. "Bây giờ em muốn anh ngồi cạnh, hay muốn ở một mình một lúc?" Câu hỏi đơn giản này tránh được rất nhiều lần an ủi sai cách.

Có mặt, không cần nói nhiều. Nhiều khi người đang buồn không cần lời khuyên, chỉ cần một người ngồi cạnh, rót cốc nước, đắp cái chăn. Sự có mặt yên lặng là một lời an ủi.

Để người kia nhắc về người đã mất. Nếu người bạn đời muốn kể kỷ niệm, xem ảnh, nghe họ kể, hỏi thêm. Đừng vội chuyển đề tài vì sợ họ buồn thêm. Được nhắc tới là một cách người đã mất còn ở lại trong nhà.

Tôn trọng người buồn bằng việc làm. Có người vượt qua bằng cách làm việc, sửa sang nhà cửa, lo cho người còn lại trong gia đình. Đó cũng là cách buồn, không phải sự thờ ơ.

Nhớ những ngày khó. Ngày giỗ đầu, ngày sinh nhật của người đã mất, dịp Tết đầu tiên vắng người. Nhắc trước một câu, ở cạnh nhiều hơn trong những ngày ấy.

Chia những việc thực tế sau tang lễ

Sau tang lễ còn rất nhiều việc: thủ tục, giấy tờ, chăm sóc người còn lại trong gia đình, thu xếp đồ đạc của người đã mất. Người đang buồn nhất thường bị kéo vào tất cả. Chia việc giúp họ có thời gian để buồn.

  1. Cùng liệt kê những việc cần làm trong vài tháng tới, việc nào gấp, việc nào để sau được.
  2. Người bạn đời nhận những việc có thể làm thay: lo bữa ăn, đưa đón con, liên lạc với một số người, theo dõi những giấy tờ không cần người con ruột đứng tên.
  3. Những việc cần người con ruột quyết, như chia đồ kỷ niệm hay chăm bố hoặc mẹ còn lại, người bạn đời đứng cạnh hỗ trợ, góp ý khi được hỏi, không quyết thay.
  4. Thống nhất với anh chị em bên kia về những việc chung, tránh để người bạn đời của mình gánh hết vì "ở gần".
  5. Những câu hỏi pháp lý về di sản, giấy tờ nhà đất, nên tra văn bản pháp luật hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn, không để chuyện ấy biến thành căng thẳng giữa hai vợ chồng.
  6. Giữ lại nếp nhà tối thiểu: giờ ăn, giờ ngủ của con, một bữa cơm chung mỗi ngày. Nếp quen giúp cả nhà có chỗ bám trong những ngày đảo lộn.

Khi người bạn đời nhận bớt việc, người đang buồn không phải chọn giữa lo việc và được buồn. Đó là một cách thương rất cụ thể.

Khi cả hai cùng mất một người

Có những mất mát cả hai vợ chồng cùng chịu như nhau, ví dụ mất một người con, mất người ông bà đã nuôi các con lớn lên, hay mất một người bạn chung rất thân. Khi đó không còn ai là "người vững" để đỡ người kia. Cả hai cùng kiệt sức, và mỗi người có thể chờ người kia an ủi mình. Đây là lúc dễ xa nhau nhất, vì mỗi người đều thấy mình không được đỡ.

Trong hoàn cảnh này, không cần một người phải mạnh mẽ cho cả hai. Nói thẳng với nhau cũng được: "Anh cũng không đứng vững được. Mình cứ ngồi với nhau như thế này thôi." Hai người có thể thay phiên nhau làm người đỡ: hôm nay người này tỉnh hơn thì lo việc, hôm sau đổi lại. Nhờ người thân, bạn bè đỡ những việc thực tế. Và nhớ rằng mỗi người vẫn có thể buồn theo nhịp khác nhau dù mất cùng một người: một người có thể khóc nhiều trong tháng đầu, người kia lại buồn nặng hơn vào nhiều tháng sau. Không so ai thương người đã mất nhiều hơn.

Cùng nhau giữ lại kỷ niệm về người đã mất

Sau những ngày đầu, nhiều nhà rơi vào một sự im lặng ngại ngùng: không ai nhắc tới người đã mất vì sợ làm nhau buồn. Nhưng với người đang buồn, sự im lặng ấy có khi còn khó chịu hơn, như thể người thân của mình bị quên quá nhanh. Hai vợ chồng có thể cùng tìm cách giữ lại kỷ niệm theo nếp của gia đình mình: chọn vài tấm ảnh đẹp để trong nhà, kể cho con nghe về ông bà, nấu lại món ăn người đã mất hay nấu vào ngày giỗ, giữ một món đồ nhỏ của người ấy ở chỗ dễ nhìn thấy.

Những việc này nên làm cùng nhau và theo ý người con ruột là chính. Người bạn đời có thể chủ động mở lời: "Cuối tuần này mình làm món canh chua mẹ hay nấu nhé, anh muốn các con được ăn." Cử chỉ ấy cho thấy mình cũng nhớ, cũng trân trọng người đã mất, không chỉ đứng ngoài nhìn bạn đời buồn. Với những ngày như giỗ đầu, hai người bàn trước cách tổ chức, ai mời, ai lo việc gì, để ngày ấy là dịp gia đình gần nhau chứ không phải thêm một dịp kiệt sức. Giữ lại kỷ niệm cùng nhau giúp nỗi buồn có chỗ để đặt xuống, và giúp vợ chồng thấy mình đang cùng đi trên một con đường.

Những câu nên tránh với người đang có tang

Ý tốt nhưng lời không khéo có thể làm người đang buồn thấy cô đơn hơn. Vài câu dưới đây hay được nói, kèm cách nói gần hơn.

  • "Thôi đừng khóc nữa." Khóc là một phần của buồn. Thay bằng: "Em cứ khóc đi, anh ở đây."
  • "Đã mấy tháng rồi, phải vui lên chứ." Nỗi buồn không có hạn chót. Nói điều mình lo thay vì đặt hạn: "Anh thấy em mệt lâu quá, anh lo cho em."
  • "Ông bà cũng già rồi mà." Tuổi tác không làm nỗi mất mát nhẹ đi với người con.
  • "Anh lạnh lùng thật đấy, bố mất mà không thấy khóc." Người không khóc không có nghĩa là không buồn.
  • "Em có phải con ruột đâu mà hiểu." Câu này đẩy người bạn đời ra ngoài đúng lúc họ đang cố ở cạnh. Thay bằng: "Em ở cạnh anh là anh thấy đỡ rồi."

Khi không biết nói gì, nói đúng điều đó: "Anh không biết nói gì cho em đỡ buồn, nhưng anh ở đây." Câu thật thường an ủi hơn câu khéo.

Khi nào cần người ngoài giúp

Buồn sau mất mát là tự nhiên, và thường nhẹ dần theo thời gian dù không biến mất. Nhưng nếu sau nhiều tháng, một người vẫn không thể làm việc, không chăm sóc được bản thân hay con cái, mất ngủ kéo dài, bỏ ăn, tự cô lập, uống rượu nhiều hơn hẳn, hay có ý nghĩ muốn đi theo người đã mất, thì nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Nếu có dấu hiệu tự làm hại bản thân, không để người đó ở một mình và tìm trợ giúp y tế ngay. Mất con là một mất mát đặc biệt nặng, cả hai vợ chồng nên được hỗ trợ từ chuyên gia, không tự gánh.

Nếu chuyện tang lễ, chia di sản hay chăm người còn lại làm vợ chồng cãi nhau mãi, hoặc làm rạn nứt với gia đình lớn, một chuyên gia tư vấn hôn nhân – gia đình có thể giúp. Những câu hỏi pháp lý về thừa kế nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn và tra văn bản hiện hành. Còn nếu nỗi buồn biến thành chửi bới, đánh đập hay đe doạ trong nhà, đó là bạo lực gia đình, an toàn trước, có thể báo công an qua số 113, chính quyền xã hoặc phường.

Câu hỏi thường gặp

Chồng không khóc khi mẹ mất có phải là không buồn không?

Không phải. Nhiều người được dạy phải mạnh mẽ, buồn bằng cách lo việc hoặc im lặng. Nên hỏi nhẹ nhàng anh đang cảm thấy thế nào và cho anh thời gian, không đòi anh buồn theo cách giống mình.

Bao lâu thì nỗi buồn mất người thân nên nhẹ đi?

Không có thời hạn chung. Nỗi buồn thường nhẹ dần nhưng có thể trở lại mạnh vào ngày giỗ, dịp Tết. Nếu sau nhiều tháng một người vẫn không sinh hoạt được bình thường, nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Người không phải con ruột nên làm gì khi bạn đời mất bố mẹ?

Ở cạnh, nhận bớt việc thực tế, hỏi bạn đời cần gì, nghe họ kể về người đã mất. Đứng cạnh hỗ trợ trong các quyết định của gia đình bên kia nhưng không quyết thay, và nhớ những ngày khó như giỗ đầu.

Có nên để con nhỏ dự tang lễ không?

Tuỳ tuổi và tính cách của con, cũng như mong muốn của hai vợ chồng. Nếu cho con dự, giải thích trước đơn giản điều con sẽ thấy và có người lớn ở cạnh con. Nếu con lo âu kéo dài sau đó, nên hỏi chuyên gia tâm lý trẻ em.

Vợ chồng cãi nhau về chuyện chia đồ của người đã mất thì sao?

Nên để người con ruột và anh chị em bên đó quyết, người bạn đời góp ý khi được hỏi. Không vội làm trong những tuần đầu. Nếu có vấn đề pháp lý về di sản, nên tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Mất mát làm vợ chồng xa nhau thì có lấy lại được không?

Nhiều cặp lấy lại được, thậm chí gần nhau hơn sau khi cùng đi qua. Điều cần là nói ra cách buồn của mỗi người, không trách nhau buồn sai cách, và tìm chuyên gia tư vấn nếu hai người không tự gỡ được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138