ThanMat.comThân Mật
Cùng nhau vượt qua biến cố

Chuyển nhà, đổi thành phố vì công việc của một người: bàn thế nào cho công bằng

Một người có cơ hội việc làm ở tỉnh khác, người kia phải bỏ lại việc, bạn bè, nhà ngoại. Cách bàn quyết định cho công bằng, chia cái được cái mất và giữ nhau ở nơi ở mới.

A couple carrying cardboard boxes up a narrow stairwell of a new apartment building, the husband ahead, the wife pausing to look out a window, seen from behind, daylight

Khi một người có cơ hội việc làm buộc cả nhà chuyển sang tỉnh hay thành phố khác, quyết định công bằng là quyết định mà người phải đi theo được bàn từ đầu, được nói ra cái mình mất, có tiếng nói ngang về điều kiện và mốc xem lại, và được bạn đời chủ động bù đắp ở nơi ở mới. Chuyển nhà vì việc của một người không bao giờ là chuyện của riêng người đó, vì người kia mất đi công việc, bạn bè, gia đình gần, cả nếp sống đã quen.

Sau sáp nhập còn 34 tỉnh thành, không ít gia đình phải tính lại nơi làm việc, nơi ở. Có khi chồng chuyển công tác, có khi vợ nhận việc mới ở thành phố lớn. Bài này đi qua vì sao những quyết định như thế dễ để lại oán trách, cách bàn cho công bằng, câu mẫu, câu nên tránh, cách giữ nhau ở nơi ở mới, và khi nào cần người ngoài giúp.

Vì sao chuyển nhà dễ để lại oán trách

Với người có cơ hội, việc chuyển đi là một bước tiến: lương cao hơn, vị trí tốt hơn, tương lai rộng hơn. Họ thường háo hức và dễ nghĩ rằng cả nhà đều được lợi. Với người phải đi theo, đó là chuỗi mất mát: nghỉ một công việc đang ổn, xa bố mẹ đang cần mình, mất những người bạn đã quen, phải bắt đầu lại ở một nơi không ai biết mình là ai. Hai người nhìn cùng một quyết định từ hai phía rất khác nhau.

Oán trách thường không bùng lên ngay. Người đi theo có thể đồng ý, thậm chí vui vẻ, vì không muốn cản đường bạn đời. Nhưng vài tháng sau, khi một mình ở nhà với con trong căn hộ lạ, khi tìm việc mãi không được, khi bố mẹ ốm mà không về kịp, cảm giác "mình đã hy sinh tất cả vì anh ấy" bắt đầu lớn lên. Người có cơ hội thì bận rộn với chỗ làm mới, về nhà mệt, không hiểu vì sao bạn đời hay buồn, hay cáu. Nếu quyết định ban đầu không được bàn kỹ, mỗi khó khăn ở nơi mới đều dễ quay về thành lời trách: "Tại anh mà cả nhà phải chuyển tới đây."

Bàn quyết định cho công bằng: các bước

Một quyết định lớn như chuyển nhà không nên được trình bày như việc đã rồi. Các bước dưới đây giúp hai người cùng quyết, để về sau không ai thấy mình bị kéo đi.

  1. Người có cơ hội mở lời sớm, ngay khi mới có khả năng, chưa nhận lời: "Công ty đề nghị anh chuyển. Anh chưa trả lời, anh muốn mình cùng tính đã."
  2. Mỗi người liệt kê riêng cái được và cái mất của mình, không chỉ cho cả nhà. Người đi theo nói thật những gì mình phải bỏ lại.
  3. Người có cơ hội nghe hết mà không cãi, rồi nhắc lại cho đúng: "Vậy em sẽ phải nghỉ việc ở trường, xa bố mẹ, và lo nhất là chuyện học của con, đúng không?"
  4. Cùng tìm cách giảm cái mất: người đi theo có tìm được việc ở nơi mới không, ai trông bố mẹ, mỗi năm về quê mấy lần, con chuyển trường lúc nào.
  5. Đặt mốc xem lại: sau một năm hai người ngồi lại đánh giá, nếu một người quá khổ thì có phương án khác. Mốc này giúp quyết định không thành vĩnh viễn trong cảm giác của người đi theo.
  6. Chỉ nhận lời khi cả hai cùng đồng ý. Nếu một người vẫn chưa sẵn sàng, cân nhắc phương án khác như đi trước một mình một thời gian, hoặc từ chối lần này.

Quá trình bàn có thể mất vài tuần. Đừng để thời hạn trả lời của công ty ép hai người quyết vội. Nếu cần, xin thêm thời gian.

Người có cơ hội nên làm gì để bù đắp

Ghi nhận thành lời. "Anh biết em đã bỏ lại nhiều thứ để mình chuyển tới đây. Anh không coi đó là điều đương nhiên." Nói một lần khi quyết, và nhắc lại khi thấy bạn đời chạnh lòng.

Nhận thêm phần việc nhà trong giai đoạn đầu. Người đi theo thường phải lo hết chuyện tìm nhà, tìm trường, làm quen hàng xóm. Người có việc mới cũng mệt, nhưng nên nhận một phần rõ ràng, không đẩy hết cho người ở nhà.

Ủng hộ sự nghiệp của người kia. Hỗ trợ bạn đời tìm việc mới, học thêm, hay bắt đầu một hướng khác. Nói rõ rằng sự nghiệp của cả hai đều quan trọng.

Giữ kết nối với quê, với gia đình bạn đời. Thống nhất những lần về thăm, gọi điện cho bố mẹ bên kia. Đừng để người đi theo phải tự xin phép mỗi lần muốn về.

Giữ nhau trong những tháng đầu ở nơi mới

Những tháng đầu ở nơi mới thường khó hơn dự tính. Cả nhà phải làm quen với đường sá, chợ búa, khí hậu, cách nói chuyện của người địa phương. Con có thể khóc vì nhớ bạn cũ, khó hoà nhập ở trường mới. Người đi theo nhiều khi ở nhà một mình cả ngày, chưa có bạn, chưa có việc. Đây là lúc dễ cô đơn nhất, và cô đơn dễ biến thành cáu gắt với người gần nhất.

Hai người có thể hẹn mỗi tuần một buổi cùng khám phá nơi ở mới: một khu chợ, một quán ăn, một công viên. Mỗi buổi như vậy biến nơi lạ thành nơi của chung. Người đi theo nên được khuyến khích tìm kết nối riêng: nhóm phụ huynh ở trường của con, lớp học buổi tối, đồng hương ở cùng thành phố. Người có việc mới hỏi han bạn đời mỗi tối, không chỉ kể chuyện chỗ làm: "Hôm nay em đi đâu, gặp ai? Ở đây em thấy thế nào rồi?" Và khi bạn đời nói nhớ nhà, nghe chứ đừng vội bảo "rồi sẽ quen".

Nói với con và hai bên nội ngoại về việc chuyển đi

Khi hai vợ chồng đã thống nhất, việc tiếp theo là cùng nhau nói với con và với gia đình hai bên. Nên nói cùng một câu chuyện, để không ai nghe được phiên bản "bố bắt cả nhà đi" hay "mẹ không muốn mà phải theo". Với con, nói rõ lý do ở mức con hiểu, những gì sẽ thay đổi, những gì vẫn giữ: con vẫn được gọi cho ông bà, hè vẫn về quê. Cho con tham gia những việc nhỏ như chọn góc học tập ở nhà mới.

Với bố mẹ hai bên, người con ruột đứng ra nói với bố mẹ mình. Nếu bên ngoại buồn vì con gái đi xa, người chồng nên chủ động thăm hỏi, hứa những việc làm được như số lần về thăm mỗi năm. Nếu bên nội trách con dâu "không chịu theo chồng", người chồng lên tiếng rằng đây là quyết định chung của hai vợ chồng. "Bố mẹ yên tâm, chuyện này vợ chồng con đã bàn kỹ với nhau rồi." Khi hai người cùng một lời, gia đình lớn khó chen vào làm rạn nứt quyết định đã chọn.

Những câu nên tránh

Trong quá trình bàn và sau khi chuyển, có những câu dễ làm người kia thấy mình không được coi trọng.

  • "Anh nhận lời rồi, mình chuẩn bị đi thôi." Đặt người kia trước việc đã rồi là gốc của nhiều năm oán trách.
  • "Việc của em thì kiếm đâu chẳng được." Coi nhẹ công việc của bạn đời là coi nhẹ một phần con người họ.
  • "Chuyển tới đây là vì cả nhà mà." Có thể đúng, nhưng nói ra lúc người kia đang buồn thì nghe như đòi công.
  • "Tại anh mà em phải sống ở cái chỗ này." Người đi theo cũng nên tránh câu này. Nói nỗi buồn thay vì kết tội: "Em nhớ nhà, em thấy lạc lõng ở đây."
  • "Em đã đồng ý rồi thì đừng than." Đồng ý không có nghĩa là không được buồn về cái đã mất.

Nói về điều mình đang cảm thấy và điều mình cần, thay vì về ai có lỗi, giúp hai người giải quyết khó khăn ở nơi mới thay vì cãi về quá khứ.

Khi chỉ một người hài lòng với nơi ở mới

Thường gặp là người có việc mới dần ổn định và thích nơi ở mới, còn người đi theo mãi chưa quen. Người hài lòng dễ thấy bạn đời "không chịu cố", người không quen thì thấy bạn đời vô tâm. Lúc này, mốc xem lại đã hẹn từ đầu trở nên quan trọng. Hai người ngồi lại, nói thật: điều gì vẫn khó, điều gì đã đỡ hơn, còn cần gì để ổn. Nếu một người thật sự không thể sống tiếp ở đó, hai người cần cân nhắc lại, kể cả phương án quay về hoặc tìm một nơi khác hợp với cả hai.

Người không quen cũng có thể làm phần của mình: thử thêm một hai cách kết nối mới, nói rõ điều mình cần thay vì chỉ buồn. "Em cần có một công việc, dù chỉ bán thời gian. Anh giúp em tìm được không?" Đề nghị cụ thể dễ được đáp lại hơn nỗi buồn chung chung.

Khi nào cần người ngoài giúp

Nếu người đi theo buồn kéo dài nhiều tháng, mất ngủ, không muốn ra ngoài, không còn thiết làm gì, khóc nhiều hay có cảm giác vô dụng, nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý. Thay đổi lớn về nơi ở có thể làm người ta suy sụp mà không tự nhận ra. Nếu chuyện chuyển nhà trở thành đề tài cãi nhau không dứt, một chuyên gia tư vấn hôn nhân – gia đình có thể giúp hai người nói lại với nhau về quyết định đã qua và điều cần thay đổi.

Ở nơi mới, người đi theo thường thiếu người thân bên cạnh, nên càng dễ bị cô lập nếu trong nhà có bạo lực. Nếu bạn đời kiểm soát tiền bạc, cấm liên lạc với gia đình, chửi bới hay đánh đập, đó là bạo lực gia đình. An toàn đi trước: có thể báo công an qua số 113, chính quyền xã hoặc phường nơi ở mới, hội phụ nữ địa phương, hoặc gọi về cho người thân tin cậy.

Câu hỏi thường gặp

Có nên từ chối cơ hội việc làm vì bạn đời không muốn chuyển không?

Tuỳ hoàn cảnh. Nếu bạn đời mất quá nhiều và chưa có cách bù, cân nhắc các phương án khác như đi trước một thời gian, đàm phán làm từ xa hoặc chờ cơ hội sau. Một bước tiến sự nghiệp đổi bằng hôn nhân lạnh nhạt hiếm khi đáng.

Người đi theo mất việc thì làm sao giữ được tiếng nói trong nhà?

Hai người cần thống nhất rằng tiếng nói trong nhà không đi theo thu nhập. Người có việc mới hỏi ý kiến bạn đời trong mọi quyết định chung, và ủng hộ họ tìm việc hoặc học thêm ở nơi mới.

Con không chịu chuyển trường thì phải làm sao?

Cho con thời gian buồn và nói về nỗi nhớ bạn cũ. Giữ liên lạc với bạn cũ của con nếu có thể. Hai vợ chồng thống nhất cách nói với con, không để con nghe bố mẹ trách nhau vì chuyện chuyển nhà.

Bao lâu thì nên ngồi lại xem quyết định chuyển nhà có đúng không?

Nên hẹn trước một mốc, thường khoảng sáu tháng đến một năm. Mốc này cho cả hai đủ thời gian thích nghi, đồng thời cho người đi theo yên tâm rằng nếu quá khổ thì vẫn có thể tính lại.

Một người muốn về quê, một người muốn ở lại thành phố thì sao?

Mỗi người nói rõ lý do và điều mình sợ mất. Tìm xem có phương án nào giữ được điều quan trọng nhất của cả hai. Nếu bế tắc lâu, một chuyên gia tư vấn hôn nhân có thể giúp hai người bàn mà không biến thành tranh thắng thua.

Có nên đi trước một mình rồi đón cả nhà sau không?

Có thể là cách giảm rủi ro, cho người đi trước ổn định công việc và tìm chỗ ở. Cần thống nhất thời hạn rõ ràng và cách giữ liên lạc trong thời gian xa nhau, để giai đoạn tạm không kéo dài vô thời hạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138