ThanMat.comThân Mật
Vợ chồng giữa hai bên nội ngoại

Chăm bố mẹ già hai bên cùng lúc: chia sức, chia tiền mà vợ chồng vẫn thuận

Bố chồng nằm viện, mẹ vợ yếu dần cùng một năm. Cách vợ chồng chia vai, giữ sức, bàn với anh chị em ruột và giữ thời gian cho nhau để không kiệt sức rồi trách nhau.

A tired Vietnamese couple share a quiet bowl of noodles on plastic stools outside a hospital gate at dawn, backs to the camera, motorbikes parked nearby, pale blue morning light

Khi phải chăm bố mẹ già hai bên cùng lúc, vợ chồng giữ được sự đồng thuận nếu bàn rõ ba điều: mỗi người là người lo chính cho bên nhà mình, người kia là người hỗ trợ có giới hạn rõ; anh chị em ruột mỗi bên cùng gánh chứ không dồn hết vào một nhà; và hai người giữ cho nhau một khoảng nghỉ mỗi tuần. Phần lớn những cuộc cãi trong giai đoạn này không vì tiền hay việc, mà vì kiệt sức và cảm giác mình gánh nhiều hơn.

Đây là giai đoạn nhiều cặp vợ chồng tuổi bốn mươi, năm mươi đi qua, khi con còn đang học mà bố mẹ hai bên cùng yếu đi. Bài không bàn chuyện bệnh hay thuốc, những việc cần hỏi bác sĩ, cũng không dự trù chi phí. Bài bàn cách hai vợ chồng chia vai với nhau, nói với anh chị em hai bên, những câu nên và không nên nói lúc mệt, và dấu hiệu một người đang kiệt sức.

Vì sao giai đoạn này dễ làm vợ chồng xa nhau

Chăm người già yếu là việc không có ngày nghỉ, không biết bao giờ kết thúc. Khi chỉ một bên cần chăm, hai vợ chồng thường dồn sức được. Khi cả hai bên cùng cần, sức của hai người bị kéo về hai hướng, và thời gian dành cho nhau gần như mất hẳn. Có cặp cả tháng chỉ gặp nhau lúc đổi ca ở bệnh viện.

Thêm vào đó là cảm giác cân đong. Người vợ thấy mình đã mấy tuần thay chồng chăm bố chồng, trong khi mẹ đẻ của mình ở quê chỉ có em gái trông. Người chồng thấy mình đã lo tiền viện cho cả hai bên, mà vợ vẫn trách anh ít về thăm bà ngoại. Ai cũng thấy mình gánh nhiều hơn, vì ai cũng chỉ nhìn rõ phần của mình.

Lớp sâu hơn là nỗi buồn. Nhìn bố mẹ mình yếu đi là một nỗi mất mát chậm, và mỗi người buồn theo một cách. Có người lao vào làm, có người lặng đi, có người cáu gắt. Nếu không nhận ra đó là nỗi buồn, hai vợ chồng sẽ nghĩ người kia đang thờ ơ hay đang trút giận lên mình.

Hiểu những điều này giúp hai người nhìn nhau như đồng đội trong một giai đoạn khó, thay vì như hai bên đang tính sổ với nhau.

Chia vai: người lo chính và người hỗ trợ

Một cách chia nhiều nhà thấy dễ thở là mỗi người là "người lo chính" cho bố mẹ mình, người kia hỗ trợ với giới hạn đã nói rõ. Cách này không phải chia tách, mà để mỗi người biết rõ việc của mình.

ViệcNgười lo chính (con ruột)Người hỗ trợ (dâu, rể)
Liên lạc với bác sĩ, quyết định khám chữaHỏi bác sĩ, bàn với anh chị em ruột, quyết cùng bố mẹNghe, góp ý khi được hỏi
Trực, chăm hằng ngàyXếp lịch với anh chị em ruột, nhận phần chínhNhận một số buổi cố định đã thống nhất
TiềnBàn với anh chị em ruột mỗi người góp phần nàoĐồng ý mức nhà mình góp, không phải tự xoay một mình
Nói chuyện với họ hàngBáo tin, trả lời những câu hỏiKhông phải giải thích thay
Việc nhà riêngNhận bớt khi người kia đang trực nhiềuNhận thêm khi người kia đang trực nhiều

Giới hạn của người hỗ trợ cần nói ra rõ: "Em trực với bố được tối thứ ba và cả ngày chủ nhật, còn các ngày khác em lo hai đứa nhỏ." Nói rõ như vậy không phải là tính toán, mà để người lo chính biết mà xếp lịch với anh chị em, không âm thầm trông vào sức của vợ hay chồng mình.

Nếp nhà mỗi nơi khác nhau. Có nhà con dâu vẫn được coi là người chăm chính bố mẹ chồng. Nếu hai vợ chồng thấy hợp như vậy thì cũng được, miễn là hai người tự chọn và nói rõ, chứ không phải mặc định.

Bàn với anh chị em ruột hai bên

Rất nhiều cặp kiệt sức vì gánh thay phần của anh chị em ruột mà không ai nói ra. Việc bàn với anh chị em thuộc về con ruột, vợ hoặc chồng không nên phải đứng ra.

  1. Người con ruột gọi anh chị em lại, có thể qua một cuộc gọi chung, nói rõ tình hình bố mẹ theo lời bác sĩ, không thêm bớt.
  2. Liệt kê việc cần làm: trực đêm, đưa đi khám, nấu ăn, tiền. Để mọi người thấy cả khối việc, chứ không chỉ phần mình đang làm.
  3. Mỗi người nhận phần theo điều kiện thật: người ở gần nhận trực, người ở xa góp tiền hoặc về thay vào cuối tuần, người có chuyên môn lo giấy tờ khám chữa.
  4. Nói thẳng nếu nhà mình đang gánh quá sức: "Hai tháng nay vợ chồng em trực gần hết, nhà em có hai cháu nhỏ, em xin các anh chị chia bớt từ tháng sau."
  5. Hẹn xem lại sau một tháng, vì tình hình người già thay đổi nhanh.

Khi anh chị em không chịu chia, con ruột vẫn nên nói với vợ hoặc chồng mình một câu: "Anh biết em đang gánh phần không phải của em. Anh sẽ nói tiếp với các chị, còn từ tuần này anh nhận thêm việc nhà." Người hỗ trợ cần biết sự hy sinh của mình được nhìn thấy.

Những câu nên nói và câu nên tránh lúc mệt

Lúc cả hai đều kiệt sức, một câu nói vô ý có thể nặng gấp mấy lần bình thường. Mấy câu dưới đây là những câu nhiều cặp đã đi qua giai đoạn này nhắc lại.

  • Nên nói: "Hôm nay em vất vả rồi, tối nay anh trực thay, em về ngủ đi."
  • Nên nói: "Cảm ơn anh đã ở với mẹ em cả buổi chiều. Mẹ kể anh xoa lưng cho mẹ, mẹ vui lắm."
  • Nên nói: "Em thấy mình cần nghỉ một hôm, không phải vì em không thương bố, mà vì em sắp gục rồi."
  • Tránh: "Bố anh chứ có phải bố em đâu." Câu này dù đúng sự thật vẫn làm người kia thấy bị bỏ lại một mình.
  • Tránh: "Nhà em có ai lo đâu, toàn đẩy cho mình." Đổi thành lời đề nghị con ruột nói với anh chị em.
  • Tránh tính sổ: "Tháng này em trực mười buổi, anh mới có bốn." Nếu thấy lệch, đề nghị xếp lại lịch, không đếm lại quá khứ.

Nói lời cảm ơn trong giai đoạn này không thừa. Nó là thứ giữ cho người hỗ trợ thấy mình đang giúp người mình thương, chứ không phải đang trả nợ cho gia đình người khác.

Giữ sức và giữ thời gian cho hai người

Mỗi tuần một khoảng nghỉ không ai trực. Dù chỉ nửa buổi, nhờ anh chị em hay người thân trông bố mẹ để hai vợ chồng ra ngoài ăn một bữa, đi bộ một vòng. Khoảng nghỉ ấy giúp hai người nhớ rằng mình vẫn là vợ chồng, không chỉ là hai người chăm bệnh.

Ngủ đủ là việc của cả hai. Người trực đêm cần được ngủ bù ban ngày. Người kia nhận việc nhà, đưa đón con trong hôm đó, không coi đó là "giúp" mà là phần việc chung.

Không bàn chuyện tiền lúc vừa trực về. Chuyện góp bao nhiêu, ai trả khoản nào, để vào một buổi riêng trong tuần khi cả hai đã nghỉ.

Để ý người kia có đang buồn không. Hỏi một câu đơn giản: "Dạo này anh có hay nghĩ về bố không?" Chăm bố mẹ là một nỗi buồn kéo dài, và người đang buồn cần được hỏi đến.

Khi một bên ở gần, một bên ở xa

Hoàn cảnh hay gặp là bố mẹ một bên ở cùng thành phố, bên kia ở quê cách vài trăm cây số. Bên ở gần tự nhiên nhận được nhiều giờ chăm hơn, vì chạy sang được trong nửa tiếng. Bên ở xa thì người con ruột chỉ về được dịp cuối tuần hay nghỉ phép, và mang nỗi áy náy suốt cả tuần. Hai vợ chồng cần gọi tên điều này, vì nó dễ bị đọc nhầm thành "bố mẹ anh được lo nhiều hơn bố mẹ em".

Một cách cân lại: người con có bố mẹ ở xa được ưu tiên ngày phép, được hai vợ chồng cùng dành tiền đi lại, và khi về quê thì người kia nhận hết phần trực bên gần trong mấy ngày ấy. Người con có bố mẹ ở gần thì nói thật một câu: "Em biết bố mẹ em gần nên em được ở cạnh nhiều hơn, anh về quê với mẹ anh lâu một chút cũng được, ở nhà em lo."

Khi bố mẹ ở xa ốm nặng, có nhà tính chuyện đón ông bà lên ở gần. Đây là quyết định lớn, chạm vào cả nếp sống của gia đình nhỏ lẫn ý muốn của ông bà. Hai vợ chồng nên bàn kỹ, hỏi ý chính ông bà, và bàn cùng anh chị em ruột trước khi quyết, đừng để một người tự hứa với bố mẹ mình rồi mới về báo.

Dấu hiệu một người đang kiệt sức

Người chăm bố mẹ lâu ngày rất hay kiệt sức mà không nhận ra. Một số dấu hiệu thường gặp: mất ngủ kéo dài dù có thời gian ngủ, dễ cáu với cả con cái, khóc một mình, thấy mình không còn thiết gì, sụt cân, đau đầu liên tục, hay bắt đầu bỏ bê sức khoẻ của chính mình. Khi thấy những dấu hiệu này ở vợ hoặc chồng, đừng nói "Cố lên", hãy giảm việc cho họ ngay và đề nghị họ đi khám, gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Nếu cả hai bên gia đình đều cần chăm lâu dài mà sức hai vợ chồng không kham nổi, hai vợ chồng nên cùng anh chị em hai bên tìm thêm hỗ trợ: người chăm sóc thuê theo giờ, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ở địa phương, hỏi nhân viên y tế nơi bố mẹ điều trị về những nơi hỗ trợ. Những câu hỏi về nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ giữa các con theo pháp luật, nếu có tranh chấp trong gia đình, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn và tra văn bản hiện hành.

Điều quan trọng nhất là hai vợ chồng không để giai đoạn này kết thúc bằng việc người còn lại không nhận ra người kia nữa. Bố mẹ nào cũng mong các con vẫn thương nhau sau khi đã lo cho mình.

Câu hỏi thường gặp

Vợ chồng chăm bố mẹ già hai bên cùng lúc thì chia việc thế nào?

Một cách nhiều nhà thấy dễ thở là mỗi người là người lo chính cho bố mẹ mình, người kia hỗ trợ trong giới hạn đã nói rõ, như nhận một số buổi trực cố định. Đồng thời mỗi người con ruột bàn với anh chị em để chia việc, không dồn hết vào nhà mình.

Con dâu có bắt buộc phải chăm bố mẹ chồng không?

Tuỳ nếp nhà và sự thống nhất của hai vợ chồng. Con dâu chăm bố mẹ chồng là việc đáng quý, nhưng không nên bị mặc định là người chăm chính. Hai người nên bàn rõ ai làm phần nào, và người con ruột nên nhận phần chính, nhất là việc bàn với anh chị em.

Anh chị em không chịu góp sức chăm bố mẹ thì làm sao?

Người con ruột nên đứng ra nói rõ tình hình, liệt kê việc cần làm và đề nghị mỗi người nhận phần theo điều kiện thật. Nếu vẫn không được, nói thẳng nhà mình đang quá sức. Khi có tranh chấp về nghĩa vụ chăm sóc cha mẹ, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Làm sao để không cãi nhau với vợ chồng khi cả hai đều mệt vì chăm bố mẹ?

Tránh tính sổ ai trực nhiều hơn, không bàn tiền lúc vừa trực về, nói lời cảm ơn thường xuyên, và giữ mỗi tuần một khoảng nghỉ cho hai người. Nếu lịch lệch quá, đề nghị xếp lại từ tuần sau thay vì đếm lại những gì đã qua.

Dấu hiệu người chăm bố mẹ già đang kiệt sức là gì?

Mất ngủ kéo dài, dễ cáu, khóc một mình, thấy không còn thiết gì, sụt cân, đau đầu liên tục hay bỏ bê sức khoẻ bản thân. Khi thấy những dấu hiệu này, cần giảm việc cho người đó ngay và khuyên họ gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý.

Có nên thuê người chăm bố mẹ già khi vợ chồng không kham nổi?

Nhiều nhà chọn thuê người chăm theo giờ hoặc tìm dịch vụ chăm sóc người cao tuổi ở địa phương khi sức các con không đủ. Đây là việc nên bàn cùng anh chị em hai bên, chia chi phí rõ ràng, và hỏi nhân viên y tế nơi bố mẹ điều trị để được gợi ý.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138